Wat is Berglopen?

Berglopen is het Nederlandse woord voor het bezoeken van ondergrondse groeves. De naam voor deze hobby vind zijn oorsprong in Maastricht, op de Sint-Pietersberg. In de volksmond refereert men naar de ondergrondse mergelgroeven vaak gewoon als “De Berg” en dus worden de vaste bezoekers ook “Berglopers” genoemd.

Reeds eeuwen oefende “de berg ” al een bepaalde aantrekkingskracht uit op allerhande soorten bezoekers. Zowel omwonenden, religieuzen, intellectuelen als adellijken waren ervoor gekend wel vaker de mergelgrotten te verkennen en er te vertoeven. Ieder had zo zijn eigen redenen, maar uiteindelijk deelden ze allemaal dezelfde ontdekkingsdrang en waardering voor het ondergrondse landschap en historie.

Deze ontdekkingsdrang en passie voor het ondergrondse zijn dan ook de basis van hetgeen we tegenwoordig “berglopen” noemen. Althans dan in de Mergelstreek. Voor anderen is berglopen wel degelijk een sport om zo snel mogelijk en berg op te lopen.

Recreatief Berglopen

Berglopen is op de eerste plaats een recreatieve activiteit.

Er zijn vele raakpunten met speleologie, maar door het verschil van terrein ligt de focus bij het berglopen vooral op het cultuurhistorische aspect, terwijl bij speleologen het geologische aspect primeert.

Omwille van de moeilijkere toegankelijksgraad wordt speleologie aanzien als een sport, terwijl berglopen eerder als een hobby beschouwd wordt.

Onderzoek

De gezonde ontdekkingsdrang en nieuwsgierigheid die de meeste berglopers naar de groeves doet weerkeren geeft vaak de aanleiding naar verdere verdere onderzoeken. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

  • Karteren van een groeve
  • Ontginningsrichtingen en ontginningsmethodes documenteren
  • Inventariseren van oude opschriften en inkrassingen
  • Opzoekwerken in diverse archieven
  • Het (fotografisch) documenteren van het huidige landschap als naslagwerk.

Bergslopers

Jammer genoeg heeft niet iedereen zoveel respect voor het ondergrondse cultuurhistorische erfgoed en vaak brengen mensen uit onwetendheid onherstelbare schade toe aan de groeves. Dit soort mensen worden bergslopers genoemd. Het gaat dan meestal om mensen die oude opschriften en tekeningen vernielen, vuur maken, graffiti aanbrengen, route markeringen aanbrengen of rotzooi achterlaten.

Opruimacties

Het komt vaker voor dat berglopers zich zo hard storen aan de rotzooi en graffiiti die achtergelaten wordt door bergslopers, dat ze zelf de graffiti weer gaan verwijderen met staalborstels, of al het afval gaan verzamelen en naar buiten brengen. Op sommige plaatsen zijn er meermaals grootschalige opruim acties georganiseerd door “illegale” berglopers waarbij er telkens tientallen vuilniszakken afval naar buiten gebracht werden, met een record van meer dan 90 vuilniszakken.

Bergkamers

Tijdens het bezoeken van een groeve worden er vaak enkele rustpauzes ingelast om even wat te eten en drinken. Vele berglopers hebben vaak ook een favoriete plekje waar ze soms wel eens een hele avond met enkele vrienden durft blijven te plakken onder het genot van een biertje en enkele snacks. Deze bergkamers worden door de jongere generate ook wel chillplekken genoemd. Vaak bestaan ze uit gewoon enkele opgestapelde stenen op een warme plek, maar soms wordt er noch tijd of moeite gespaard om een volwaardige bergkamer te creëren, met echte zitbanken, tafel en andere versieringen.